The Alfred Toepfer Stiftung F.V.S has announced that Andri Snær Magnason will be the winner of the Kairos Award of 2010. The Award Ceremony will take place at Deutches Schauspielhaus in Hamburg, february 28th 2010. 

KAIROS — A European Cultural Prize awarded by the Alfred Toepfer Stiftung F.V.S.

Since its establishment the foundation has awarded various cultural prizes of different endowment throughout Europe. Reflecting the changing social, political and cultural conditions of contemporary Europe, most of the previous awards were discontinued in favour of one newly conceived and at the same time higher endowed prize. The KAIROS Prize which was first awarded in 2007 represents an innovation within a rather distinguished post-war history of price giving through the foundation. Previous winners of prices initiated by the Alfred Toepfer Stiftung F.V.S. have been, among others, Harold Pinter, Pina Bausch, Samuel Mendes, Imre Kertesz, David Hockney, Cees Nooteboom or, more recently, Olafur Eliasson.

Lesa meira …

Draumalandið verður sýnt á RÚV á sunnudaginn klukkan 19:30. Í dag var tilkynnt að Draumalandið hefur fengið tilnefningu til menningarverðlauna DV sem nú eru veitt í 31. skipti. Þau verða afhent miðvikudaginn 10. mars. Meiri upplýsingar um verðlaunin á vefsíðu DV.

Hér eru kvikmyndirnar sem tilnefndar eru:

KVIKMYNDIR

Draumalandið
Þessi magnaða ákæra yfir rústum íslenska draumsins var nokkur ár í vinnslu og kom ekki fyrir almenningssjónir fyrr en nokkru eftir efnahagshrunið, en upphaflega stóð til að sýna hana fyrr. Við það varð áhrifamáttur myndarinnar meiri; í stað þess að vera aðeins aðvörun um villu og ranga vegferð varð hún spegillinn sem sýndi okkur samhengið milli ýmissa orsaka og þeirra afleiðinga sem við nú glímum við. Þetta er þróttmikil frásögn og ástríðufull, höfundunum Þorfinni Guðnasyni og Andra Snæ Magnasyni er mikið niðri fyrir. Þeir vilja hrifsa áhorfendur úr værð draumalandsins og inn í kaldan veruleikann; hvað gerðist, hvers vegna gerðist það og af hverju leyfðum við því að gerast? 

Njálsgata
Gráglettin og heilsteypt stuttmynd sem fjallar um líf ungs fólks í Reykjavík árið 1996. Ísold Uggadóttur tekst vel að fanga stemningu liðins tíma, þegar fólk neyddist til að eiga prívat símtöl í vinnunni innan um annað fólk í síma með snúru í vegg, fyrir tíma farsímanna. Leikur þeirra Dóru, Jörundar og Darra er samstilltur, leikmyndin og búningar vekja nostalgíuna sem og tónlistin. Eins er stemningin á vinnustaðnum: Símaskránni, dásamleg. Dramað í myndinni felst í því hvað getur gerst í ástarsamböndum þegar traustið brestur og óöryggið og afbrýðisemin ná yfirhöndinni. Ísold stundar nú meistaranám í kvikmyndaleikstjórn við Columbia-háskólann í New York. Það verður gaman að fylgjast með þessari ungu, hæfileikaríku konu í framtíðinni.
 
Bjarnfreðarson/Fangavaktin
Hinn magnaði Vaktabálkur Ragnars Bragasonar og félaga hefur fært okkur ógleymanlegar persónur sem hafa náð að smeygja sér inn í vitundina og verða að viðmiðum í hvunndeginum. Orðfæri þeirra hefur einnig orðið hluti af því daglega tungutaki sem við notum til að skilgreina tilveruna frá degi til dags. Þættirnir hafa skapað ný viðmið í gerð leikins sjónvarpsefnis á Íslandi og standast fyllilega alþjóðlegan samanburð. Sjónvarpsþættirnir Fangavaktin og bíómyndin Bjarnfreðarson eru áhrifamikill lokakafli heildarverksins. Í Fangavaktinni lokast Georg Bjarnfreðarson innan rimla hugans, um leið og Daníel og Ólafur Ragnar byrja að losna undan áhrifavaldi hans. Í bíómyndinni Bjarnfreðarson freistar Georg þess að finna leiðina út, fyrirgefa sjálfum sér breytni sína. Sú leit hans að endurlausn, með hjálp sinna gömlu félaga, er allt í senn; kómísk, sorgleg og hjartnæm. 
 
Sólskinsdrengurinn
Móðir Kela, ungs einhverfs drengs, leggur upp í leit að leiðinni inn fyrir skel sonar síns. Þessi saga um trú, þrautseigju og lítil kraftaverk er næmlega sögð af þroskuðum kvikmyndahöfundi, hvers mannskilningur og samkennd með hlutskipti fólks skín úr hverjum ramma. Þetta er myndin þar sem Friðrik Þór sneri aftur. Það er engin tilviljun að þekktar stjörnur hafi lagt þessu verki lið, eða að myndin fari nú í víðtæka dreifingu í Bandaríkjunum og víðar, því að þessi hjartnæma og áhrifamikla saga lætur engan ósnortinn.
 

Íslensk alþýða
Það er ávallt gleðiefni þegar fyrsta kvikmynd ungs kvikmyndahöfundar heppnast svo vel að áhorfandinn fær nýja sýn á veruleikann. Heimildamyndin Íslensk alþýða eftir Þórunni Hafstað er þannig mynd. Þórunn, sem nýlokið hefur námi í sjónrænni mannfræði, beinir sjónum að verkamannabústöðunum við Hringbraut og nokkrum íbúum þeirra. Áherslan er bæði skemmtileg og nýstárleg; þetta er saga um samskipti fólks við það rými sem það hrærist í. Með því að skoða þessi samskipti nær Þórunn að sýna okkur venjulegt fólk í því samhengi sem við leiðum oftast hjá okkur. Smáatriði opinbera óvæntar hliðar. Hið ofur hvunndagslega reynist áhugaverðara en áhorfandinn ætlar. Húsið hefur sál og aðgát skal höfð í allri nærveru og umgengni. Myndin vakti mikla athygli á Skjaldborg, hátíð íslenskra heimildamynda, síðastliðið vor og á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í haust. Vonandi ber Sjónvarpið gæfu til að sýna hana sem fyrst, enda á hún fullt erindi við íslenska alþýðu.

Nefndin 
Ásgrímur Sverrisson
kvikmyndagerðarmaður og ritstjóri, formaður

Bjargey Ólafsdóttir
kvikmyndagerðarmaður og myndlistarmaður

Dóri DNA
Tón- og sviðslistamaður

Draumalandið fékk Eddu fyrir Heimildarmynd ársins – takk kærlega fyrir okkur!

Cinema Politica heitir félagsskapur í Kanada sem stendur fyrir sýningum á heimildarmyndum í háskólum landsins. Þeir munu sýna Draumalandið á einhverjum 60 stöðum næstu misserin í Kanada. Dómar um myndina eru þegar farnir að berast og eru býsna jákvæðir.  Í Concordian birtist dómur um myndina sem segir meðal annars:

“The film is worth seeing for the visuals alone. The documentary is all the more exceptional given its ability to seamlessly weave a sense of poetic narrative with stark journalistic storytelling. The story is so well told that the film becomes its own cultural art form. It’s rare to find a documentary so complete and well directed. ”

Vefsíðan Artthreat.net er ekki að skafa af því og segir myndina vera bestu heimildarmynd um umhverfismál sem gerð hefur verið:

“Once every five to ten years a film comes along that shakes your soul, rattles the cage of your conscience, and awakes you from a media-immersed cryogenic dream state. The technical perfection and power of the message rearrange the synopsis in your circuitry and leaves you feeling like a wave of clarity and inspiration has washed over you. This sermon on the mount, the audiovisual awakening that has knocked me from safe and comfortable passage into a world I had temporarily forgotten was there, is the magnificent breathtaking political documentary Dreamland.”

Dóminn má lesa í heild sinni hér.

Draumalandið verður sýnt víða á næstunni, kvikmyndahátíðum í Noregi, Gautaborg, Helsinki og Tallinn, einnig verður hún sýnd í Kaupmannahöfn og víða í Kanada.

Draumalandið á japönsku

Draumalandið er komið út á japönsku hjá NHK. En það er einskonar BBC þeirra Japana. Andri Snær var í Tokyo. Sú ferð gekk vel og var hann með viðburð ásamt Takemura – um það má lesa hér. Mæli með Google Translate til að komast að kjarna málsins.

Úr myndaröð Ellerts Grétarssonar af Reykjanesi

Íslensk verkalýðsforysta náði líklega sögulegum lágpunkti sínum undanfarnar vikur í fáránlegri herferð sinni fyrir stórfyrirtækið Century Aluminum og álverið í Helguvík. Það er niðurlægjandi að heyra fullorða menn tala um að eitt fyrirtæki sé forsenda fjárlaga, forsenda stöðugleika og forsenda framtíðarinnar á Íslandi. Í raun snýst barátta þeirra um að stórauka skuldir íslenskra orkufyrirtækja, bæta á þau skuldum sem nemur rúmri Kárahnjúkavirkjun, klára helstu orkukostina á suðvesturhorninu og djöflast sem fyrst í illa undirbúnar framkvæmdir. Lesa meira …

Ímyndið ykkur að þið sjáið auglýsingu: “The most beautiful adventure in the world”. Það er flogið yfir norska firði og yfir öllu hljómar brot úr Pétri Gaut eftir Grieg. Síðan kaupir maður farið og fær nákvæmlega það sem maður keypti, með tónlistinni og öllu. Hér er myndbrot úr stuttri siglingu sem ég fór síðustu helgi um Lýsufjörð í Noregi í tengslum við bókmenntahátíð í Stavanger. Það er ekki nóg að sigla og njóta – Grieg er blastaður í 200 decibelum. Í bókinni Travels in Hyperreality – lýsir Umberto Eco ferðalagi um ofurraunveruleika Bandaríkjanna. Vaxmyndasöfn, skemmtigarða og áfangastaðir þar sem raunveruleikinn hefur verið endurgerður svo að enginn verði fyrir vonbrigðum. Stærsti píramídi í heimi er til dæmis í Las Vegas, markmið arkítektanna var að ef þú hefur heimsótt þennan píramída munir þú verða fyrir vonbrigðum þegar þú kemur til Egyptalands. Þar er allt minna, daufara, óraunverulegra. Líklega er sögusafnið í Perlunni það næsta sem kemst ofurraunveruleika á Íslandi . Og stundum er erfitt að sjá muninn, hvort húsafriðun er raunveruleg eða viðleitni til að skapa ofurraunveruleika – eins og þegar Fjalakötturinn er endurskapaður í Aðalstræti á sama tíma og alvöru hús eru látin grotna niður annarsstaðar í bænum af illvígum verktökum bökkuðum upp af smekklausum bankamönnum. En hér er norska útgáfan af ofurveruleika. Það dugar ekki að vera staddur í “fegursta ævintýri í veröldinni”. Það verður að peppa það upp – magna upplifunina – það má ekki valda vonbrigðum.

Íslendingar eru ekki mjög meðvitaðir um hvaðan hráefnið kemur sem er notað í verksmiðjunum hér á landi. Fyrir þá sem ekki vita hvaðan hráefnið kemur í verksmiðju Alcoa hér á landi má benda á þessa frétt Al Jazzeera frá Jamaica en eftir því sem ég veit best þá hefur Century einnig haft talsverð umsvif. Þessi frétt hér á Bloomberg er einnig athyglisverð. Hún fjallar um hvernig fyrirtækið fer á svig við lög og veldur eyðileggingu á Amazon svæðinu. Hér má síðan sjá aðra frétt frá Gíneu.

Ef Íslendingar ætla að verða háðir þessari keðju þar sem fyrirtæki renna saman og eru keypt og seld og Century í dag er Alcoa eða Rusal á morgun – verða menn að þekkja eðli hans og umsvif á heimsvísu. Og láta sig varða ef hráefnið sem hingað kemur veldur öðrum skaða.

Á sunnudag var viðtal við Andra Snæ Magnason í hádegisfréttum RÚV. Umfjöllun og umræðu um það mál má sjá hér og hér. Ef comment eru skoðuð á Eyjunni mætti ætla að orkuþörfin væri byggð á einhverskonar persónulegri skoðun minni en svo er ekki, ekkert frekar en tveir plús tveir eru fjórir. Ef álverið í Helguvík hefði verið 100.000 tonn þá hefði eflaust verið hægt að byggja ágætt álver í Helguvík. En því miður er grunnstærð álvers, stærðin sem öll tæknin, kerin, sílóin og rafkerfið inni í þessum verksmiðjum hannað miðað við 360.000 tonna einingu. Það þýðir einfaldlega að skrapa þarf orku sem jafngildir heilli Kárahnjúkavirkjun og flytja til Helguvíkur. Þetta segja allir í bransanum. Stækkun álversins í Straumsvík sem var felld snerist að sögn fróðra manna einmitt um þetta, að setja svona einingu við hliðina á gamla álverinu. Á Húsavík gildir hið sama og allt tal um minna álver voru því miður blekkingar. Og þessar stærðir þýða einfaldlega að áliðnaðurinn hefur vaxið Íslandi og orkulindum landsins yfir höfuð.

Lesa meira …

Viðtal í Morgunblaðinu. Laugardaginn 2. maí, 2009.

Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur

Heimildarmyndin Draumalandið, í leikstjórn Þorfinns Guðnasonar og Andra Snæs Magnasonar, hefur vakið mikla athygli og hlotið afar góða dóma. Myndin fjallar meðal annars um stóriðjustefnu stjórnvalda og tekur harða afstöðu gegn henni.

Gagnrýni flokkuð sem áróður

Má ekki segja að þessi mynd sé að ákveðnu leyti áróðursmynd? 

„Áróður og ekki áróður. Það sem er að gerast á Íslandi í stóriðjuframkvæmdum er bylting, við bara skiljum það ekki af því að það er búið að normalisera byltinguna. Það var búið að byggja upp raforkukerfi á Íslandi sem var tvöfalt stærra en það sem öll þjóðin þurfti. Síðan var ákveðið að tvöfalda orkuframleiðslu á Íslandi í einni framkvæmd. Á allra þjóða mælikvarða er það bylting, hvaða iðnríki í heiminum tvöfaldar orkuframleiðslu sína í einum rykk? Eftir þessa byltingu, þegar orkukerfið hafði verið tvöfaldað og allt efnahagslífið keyrt í botn fyrir eina framkvæmd, fannst mönnum eins og ekki væri nóg að gert og vildu tvöfalda aftur það sem hafði verið tvöfaldað með áframhaldi á Bakka og í Helguvík. Þetta segja menn hiklaust þrátt fyrir að orkufyrirtækin séu í standandi vandræðum. Á Íslandi heitir þetta ekki áhætta – heldur skynsamleg þróun. Þegar þessi öfgafulla stefna mætir síðan landslagi sem er eitt hið dramatískasta sem fólk hefur séð á hvíta tjaldinu þá verða til kröftugar andstæður og auðvitað frábært efni í bíómynd sem við Þorfinnur nýttum okkur til hins ýtrasta.

Gagnrýni var flokkuð sem áróður á Íslandi. Það var jafnvel talið bera vott um óheilindi og illsku að vera gagnrýninn. Vísindamenn sem stóðu í vegi fyrir stórum ákvörðunum fengu á baukinn, misstu lífsafkomuna og starfsframann eða voru lækkaðir í tign. Á hinn bóginn gerðust stjórnvöld nánast upplýsingafulltrúar stórfyrirtækja. Það má líkja þessu við ríki sem stunda mikla tóbaksframleiðslu. Þar fer jafnvel heilbrigðisráðherrann með rulluna um dásemdir light-sígarettna sem heilbrigt og siðferðilegt mótvægi við kínverskar tjörusígarettur og leyfir sér að efast um skaðsemi tóbaks. Það er nákvæmlega það sama sem hefur gerst hér í umhverfismálum. Umhverfisráðherrann talaði um grænan málm og virtist tilbúinn að færa stórfyrirtækjum ósnortin svæði á silfurfati, staði sem ættu að vera á minjaskrá UNESCO. Miðað við eðlilega þróun hér á landi þá hefðum við ekki farið að tala um Þjórsárver fyrr en árið 2215. En vegna þess að álver notar raforku eins og milljón manns kemur upp sú staða að ein kynslóð telur sig þurfa að ákveða í einni svipan hvaða leifar skuli skilja eftir fyrir næstu kynslóðir.”

Lesa meira …