Draumalandið er komið út á japönsku hjá NHK. En það er einskonar BBC þeirra Japana. Andri Snær var í Tokyo. Sú ferð gekk vel og var hann með viðburð ásamt Takemura – um það má lesa hér. Mæli með Google Translate til að komast að kjarna málsins.
Ímyndið ykkur að þið sjáið auglýsingu: “The most beautiful adventure in the world”. Það er flogið yfir norska firði og yfir öllu hljómar brot úr Pétri Gaut eftir Grieg. Síðan kaupir maður farið og fær nákvæmlega það sem maður keypti, með tónlistinni og öllu. Hér er myndbrot úr stuttri siglingu sem ég fór síðustu helgi um Lýsufjörð í Noregi í tengslum við bókmenntahátíð í Stavanger. Það er ekki nóg að sigla og njóta – Grieg er blastaður í 200 decibelum. Í bókinni Travels in Hyperreality – lýsir Umberto Eco ferðalagi um ofurraunveruleika Bandaríkjanna. Vaxmyndasöfn, skemmtigarða og áfangastaðir þar sem raunveruleikinn hefur verið endurgerður svo að enginn verði fyrir vonbrigðum. Stærsti píramídi í heimi er til dæmis í Las Vegas, markmið arkítektanna var að ef þú hefur heimsótt þennan píramída munir þú verða fyrir vonbrigðum þegar þú kemur til Egyptalands. Þar er allt minna, daufara, óraunverulegra. Líklega er sögusafnið í Perlunni það næsta sem kemst ofurraunveruleika á Íslandi . Og stundum er erfitt að sjá muninn, hvort húsafriðun er raunveruleg eða viðleitni til að skapa ofurraunveruleika – eins og þegar Fjalakötturinn er endurskapaður í Aðalstræti á sama tíma og alvöru hús eru látin grotna niður annarsstaðar í bænum af illvígum verktökum bökkuðum upp af smekklausum bankamönnum. En hér er norska útgáfan af ofurveruleika. Það dugar ekki að vera staddur í “fegursta ævintýri í veröldinni”. Það verður að peppa það upp – magna upplifunina – það má ekki valda vonbrigðum.
Íslendingar eru ekki mjög meðvitaðir um hvaðan hráefnið kemur sem er notað í verksmiðjunum hér á landi. Fyrir þá sem ekki vita hvaðan hráefnið kemur í verksmiðju Alcoa hér á landi má benda á þessa frétt Al Jazzeera frá Jamaica en eftir því sem ég veit best þá hefur Century einnig haft talsverð umsvif. Þessi frétt hér á Bloomberg er einnig athyglisverð. Hún fjallar um hvernig fyrirtækið fer á svig við lög og veldur eyðileggingu á Amazon svæðinu. Hér má síðan sjá aðra frétt frá Gíneu.
Ef Íslendingar ætla að verða háðir þessari keðju þar sem fyrirtæki renna saman og eru keypt og seld og Century í dag er Alcoa eða Rusal á morgun – verða menn að þekkja eðli hans og umsvif á heimsvísu. Og láta sig varða ef hráefnið sem hingað kemur veldur öðrum skaða.
Viðtal í Morgunblaðinu. Laugardaginn 2. maí, 2009.
Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
Heimildarmyndin Draumalandið, í leikstjórn Þorfinns Guðnasonar og Andra Snæs Magnasonar, hefur vakið mikla athygli og hlotið afar góða dóma. Myndin fjallar meðal annars um stóriðjustefnu stjórnvalda og tekur harða afstöðu gegn henni.
Gagnrýni flokkuð sem áróður
Má ekki segja að þessi mynd sé að ákveðnu leyti áróðursmynd?
„Áróður og ekki áróður. Það sem er að gerast á Íslandi í stóriðjuframkvæmdum er bylting, við bara skiljum það ekki af því að það er búið að normalisera byltinguna. Það var búið að byggja upp raforkukerfi á Íslandi sem var tvöfalt stærra en það sem öll þjóðin þurfti. Síðan var ákveðið að tvöfalda orkuframleiðslu á Íslandi í einni framkvæmd. Á allra þjóða mælikvarða er það bylting, hvaða iðnríki í heiminum tvöfaldar orkuframleiðslu sína í einum rykk? Eftir þessa byltingu, þegar orkukerfið hafði verið tvöfaldað og allt efnahagslífið keyrt í botn fyrir eina framkvæmd, fannst mönnum eins og ekki væri nóg að gert og vildu tvöfalda aftur það sem hafði verið tvöfaldað með áframhaldi á Bakka og í Helguvík. Þetta segja menn hiklaust þrátt fyrir að orkufyrirtækin séu í standandi vandræðum. Á Íslandi heitir þetta ekki áhætta – heldur skynsamleg þróun. Þegar þessi öfgafulla stefna mætir síðan landslagi sem er eitt hið dramatískasta sem fólk hefur séð á hvíta tjaldinu þá verða til kröftugar andstæður og auðvitað frábært efni í bíómynd sem við Þorfinnur nýttum okkur til hins ýtrasta.
Gagnrýni var flokkuð sem áróður á Íslandi. Það var jafnvel talið bera vott um óheilindi og illsku að vera gagnrýninn. Vísindamenn sem stóðu í vegi fyrir stórum ákvörðunum fengu á baukinn, misstu lífsafkomuna og starfsframann eða voru lækkaðir í tign. Á hinn bóginn gerðust stjórnvöld nánast upplýsingafulltrúar stórfyrirtækja. Það má líkja þessu við ríki sem stunda mikla tóbaksframleiðslu. Þar fer jafnvel heilbrigðisráðherrann með rulluna um dásemdir light-sígarettna sem heilbrigt og siðferðilegt mótvægi við kínverskar tjörusígarettur og leyfir sér að efast um skaðsemi tóbaks. Það er nákvæmlega það sama sem hefur gerst hér í umhverfismálum. Umhverfisráðherrann talaði um grænan málm og virtist tilbúinn að færa stórfyrirtækjum ósnortin svæði á silfurfati, staði sem ættu að vera á minjaskrá UNESCO. Miðað við eðlilega þróun hér á landi þá hefðum við ekki farið að tala um Þjórsárver fyrr en árið 2215. En vegna þess að álver notar raforku eins og milljón manns kemur upp sú staða að ein kynslóð telur sig þurfa að ákveða í einni svipan hvaða leifar skuli skilja eftir fyrir næstu kynslóðir.”
Ég tók þátt í hugmyndasamkeppni hins illræmda Landsbanka árið 2004 um miðborg Reykjavíkur. Ég skrifaði greinargerð um hvernig ýmislegt mætti betur fara í miðbænum. Ég var ákveðinn í að vinna keppnina og ákvað að innlima alla möguleika í mína tillögu. Hugmyndir a,b,c og d fjölluðu aðallega um hafnarsvæðið og einskismannslandið þar sem bankinn vildi reisa höfuðstöðvar. Ein tillagan sem ég lagði fram var rómantíska leiðin, sú hugmynd er útfærð hér. Önnur tillaga var svona og hét Smáralindarljóð:
b) Smáralindarhverfisljóð
Verktaki fær lóðina,
reisir myndarlegan kubb/ turn
með hæfilega litlum/ódýrum
arkítektúr sem stendur
upp úr miðri auðninni.
NÆG BÍLASTÆÐI.
Raðast þétt í kringum húsið
svo helst komist enginn
að eða frá
nema akandi.
ÚFF!
Síðasta tillagan hét alþjóðlega ævintýralega rándýraleiðin og var á þessa leið:
Hér er plakatið fyrir Draumalandið. Hægt er að hlaða því niður af síðunni www.draumalandid.is. Þeir sem vilja mega endilega prenta það út og hengja upp. Sýningar hefjast þann 8. apríl.
Kvikmynd í fullri lengd í leikstjórn Þorfinns Guðnasonar og Andra Snæs Magnasonar
Draumalandið er ein mest selda og umtalaðasta bók síðustu ára á Íslandi. Kvikmyndinni er leikstýrt af Þorfinni Guðnasyni og Andra Snæ Magnasyni. Myndin hefur verið þrjú ár í vinnslu og er líklega ein viðamesta heimildarmynd sem gerð hefur verið á Íslandi. Þorfinnur Guðnason hefur áður getið sér gott orð fyrir myndir sínar um Lalla Johns, Hagamúsina og Hestasögu sem hafa verið sýndar víða um heim. Andri Snær hefur skrifað skáldverk, fræðirit, ljóð og þrjú leikrit en þetta er hans fyrsta kvikmyndaverkefni. Verk hans hafa verið þýdd á meira en 20 tungumál.
Draumalandið er líklega eitt viðamesta heimildarmyndaverkefni sem ráðist hefur verið í á Íslandi. Myndin stefnir saman tilfinningum, vonum og væntingum, gömlu og nýju myndefni svo úr verður stór og epísk heimildarmynd sem nýtur sín hvergi betur en á hvíta tjaldinu.