Ég held að flóknustu gatnamót á Íslandi séu gatnamót Skúlagötu, Snorrabrautar og Borgartúns. Það getur verið ansi erfitt að átta sig á því hvert skuli halda þegar maður hefur annaðhvort hjólað niður Borgatúnið eða upp Skúlagötuna. Það er nógu flókið fyrir gangandi vegfarendur en þegar maður kemur að þessum gatnamótum með börn á reiðhjólum þá eru þau alveg fáránleg. Þarna er endastöð og maður þarf annaðhvort að fara upp á Hverfisgötu eða niður á Sæbraut til að komast yfir götuna. Þau eru furðulegt hönnunarslys og eiga alls ekki heima á svona mikilvægum stað í borginni. Þessi gatnamót eru dæmigerð fyrir ákveðna hugmyndafræði í verkfræðinni sem hefur eyðilagt götur, mannlíf og heilu borgirnar.

Þarna má sjá hvernig ,,nútíma” hugsun hefur verið í stríði við gamla skipulag borgarinnar og hvernig niðurstaðan birtist í miðbænum. Kannski er þetta líka eitthvað í sambandi við að ríkið borgar stofnbrautir og þjóðvegi en borgin borgargötur. Ég veit það ekki. En Skúlagatan er slitin í sundur og lafir í undarlegu tilgangsleysi. En þegar maður stendur neðst í Borgartúninu og horfir niður Skúlagötuna þá er hún eina gatan á landinu með einhverskonar stórborgarfíling. Háhýsi standa við hana og að öllu eðlilegu ætti að vera flæði bíla fram og aftur götuna og öflug verslunarrými á jarðhæðum. En svo er ekki. Gatan flæðir ekki, hún er full af innskotum og botnlöngum og auðum rýmum á jarðhæð. Ég held að eina leiðin til að bjarga Skúlagötunni væri að tengja hana beint við Borgartúnið.

Á myndinni hér fyrir ofan hef ég teiknað bláa línu sem sýnir hvernig gatan gæti orðið. Þótt Höfðatorgið hafi farið í taugarnar á mér í fyrstu – þá er einkennilegt hvað svæðið – ,,virkar”. Það er hellings mannlíf á horninu hjá Fabrikkunni og þetta er eina húsið í Borgartúni með eðlilega gangstétt sem liggur eðlilega að götu og þannig ætti öll gatan að vera.

Ef flóknu gatnamótin væru fjarlægð myndi verða til ansi myndarlegur ás sem næði frá Kirkjusandi alveg niður að Seðlabankabyggingunni og Hörpunni. Gata sem fólk ætti að geta hljólað eða gengið, ekið eða tekið strætisvagn beina og eðilega leið. Þá kæmust menn að því að hluti af umferð Sæbrautarinnar er óþarfur, að hún þjónar að vissu leyti aðeins sjálfri sér með því að neyða fólk til að keyra lengri vegalengdir en þörf er. Þannig er ég alveg viss um að menn keyra frá Lögreglustöðinni að húsi Ríkislögreglustjóra. Húsin standa nánast hlið við hlið en umferðarlega séð er hús Ríkislögreglustjóra álíka fjarri og hafnarsvæðið.

Mér finnst undarlegt að enginn hafi spurt sig hvers vegna Sæbrautin þarf að vera tvöföld þar sem hún sveigist framhjá Hörpunni. Það er engin þörf á svo miklu umferðarmannvirki þarna. Geirsgatan þrengist strax við Mýrargötu en virkar samt. Of öflug mannvirki hafa þau áhrif að Harpan getur orðið eins og stripmall – að menn keyri þangað og heim aftur – en nenni ekki að fara niður í bæ. Á sama tíma er Skúlagatan fullkomlega vannýtt og eiginlega ónýt gata. Hún myndi þrífast mun betur með meiri umferð, gæti eflaust tekið við 50% af umferð Sæbrautar auk þess sem vandamál dauðra botnlanga myndu hverfa.

Hilmar Þór Björnsson arkítekt birtir á bloggi sínu áhugaverðan pistil og myndband um jákvæð áhrif þess að fjarlægja hraðbrautir úr miðborgum. Ég myndi segja að hér sé

Chris Watson fór í pílagrímsferð til Ísland til að heimsækja Snæfellsjökul og minnast árs gosafmælis í Eyjafjallajökli. Chris er mikill listamaður á sínu sviði og hefur unnið mikið með David Attenborough að náttúrulífsmyndum hans. Hann heimsótti mig, Magnús Tuma Guðmundsson, Sigur Rós og fleiri. Ég lét hann fá upptökur af gosinu sem ég tók í fyrra.

Þátturinn er hér:

Svona er kynningin frá BBC:

12 months after Iceland’s ash cloud grounded global air transport, leading sound recordist Chris Watson reveals the secrets of one of Iceland’s more literary but no less famous volcanoes.

A boyhood Jules Verne fan, Chris will retrace the steps of Professor and Axel Lidenbrock from Reykjavik to his favourite place in the world – Snaefellsjokull – the glacier that contains the passage to the Centre of the Earth in Verne’s 1864 seminal work of Science Fiction. Along the way he’ll encounter communities affected by the 2010 eruptions of Eyjafjallajokull, talking to people who live within this geologically charged environment and meeting artists and musicians who have been inspired by their volcanic landscape.

Tying in with Verne’s theme of geographical exploration, to reach Snaefellsjokull – known to locals simply as Jules Verne’s Volcano – Chris will travel through one of Iceland’s most beautiful National Parks and will use his extraordinary recording techniques to reveal the natural sounds of this unique environment. The sounds of bubbling mud pools and sulphurous springs mirroring Jules Verne’s deep connection to the physical world.

Revealing interviews with leading figures from Iceland’s vibrant arts scene: including the keyboardist of Sigur Ros and best-selling Icelandic author Andri Snaer Magnason will combine with Chris’s recordings as he creates his own sonic adventure in the shadow of Jules Verne’s novel and Iceland’s volcanoes.

Producer: Rose de Larrabeiti
A Whistledown production for BBC Radio 4.

Úr Gylfaginningu í Snorra – Eddu:

Glitnir heitir salur

hann er gulli studdur

og silfri þaktur hið sama

en þar Forseti

byggir flestan dag

og svæfir allar sakar.

Ég hef um langt skeið haft nokkrar áhyggjur af lestri fólks á Sjálfstæðu fólki eftir Halldór Laxness. Það má rekja allt aftur til ársins 1997 – þegar ég lagði leið mína á Framadaga í Háskóla Íslands og las ávarp þáverandi Iðnaðarráðherra Finns Ingólfssonar. Þegar ég las ávarp hans í bæklingnum var mér nokkuð brugðið og ég varðveitti blaðsíðuna alveg sérstaklega en svona voru orð hans:

,,Bjartur í Sumarhúsum lagði á það þunga áherslu við uppeldi barna sinna að það væri ekki dugandi maður sem ekki væri sífellt að gera eitthvað. Að sitja með hendur í skauti og bíða þess að tækifærin guði á gluggann hefur sjaldnast talist til mannkosta, hitt þykir vænlegra að leita tækifæranna, eiga sér takmark og vinna að því hörðum höndum, Dugnaður og eljusemi eru einmitt orðin sem manni koma í hug þegar Framadaga ber á góma…”

Já svona mannvitsbrekkur kýs bókmenntaþjóðin yfir sig. Og fer sem fer.

Þau stórtíðindi urðu í Karfavoginum eftir að elsta dóttirin efaðist um tilvist jólasveinanna að lögð var jólasveinagildra. Falin myndavél var látin standa og bíða. Þá gerðist hið ótrúlega.

Drengurinn skellti hurðum.

menn hrukku í kút

konur fengu fyrir brjóstið

börn grétu í kerrum.

Hann skellti hurðum.

Húsið nötraði.

Mamma hans hrópaði:

„Þú færð kartöflu í skóinn!“

Þá galaði hann:

„Hurðaskellir kemur í kvöld!

Má hann skella hurðum en ekki ég?“

Hurðaskellir kom á gluggann.

„Þú skelltir hurðum,“ sagði Hurðaskellir.

„Ég skil þig vel, mér finnst gaman að skella hurðum,

má ekki bjóða þér Ópal í skóinn? Brjóstsykur? Fílakaramellu?“

„KARTÖFLU!“ urraði drengurinn og skellti hurðinni.

Drengurinn fékk 13 kartöflur í skóinn.

Um vorið fann hann moldarsvað og plantaði 13 kartöflum.

Um haustið var hver þeirra orðin að 20 kartöflum.

260 kartöflur!

Hann skellti hurðum fyrir jólin

og plantaði 273 kartöflum næsta vor.

Þær urðu að 5460 kartöflum um haustið.

Hann keypti sér jarðir og ræktaði að lokum milljón kartöflur

keypti sér banka, þotu, eyju og sportbíl

hann var með 100.000 starfsmenn

sem urðu lafhræddir þegar hann skellti hurðum

hann hló næstum aldrei

nema þegar hann hugsaði um þægu börnin

þau fengu ópal, fílakaramellur

og tannpínu.

Ljóð þetta var samið árið 2007 og var selt af Styrktarfélagi lamaðra og fatlaðra ásamt Óróa eftir Guðrúnu Lilju Gunnlaugsdóttur. Þetta er semsagt okkar útgáfa af Hurðaskelli. Núna eru það Þórarinn Eldjárn og Hildigunnur Gunnarsdóttir og Snæfríð Þorsteins sem búa til Jólaköttinn og fer hver að verða síðastur, hann er bara seldur til 18. des.

Á sunnudag hefst norræn bókasafnsvika undir yfirskriftinni Magiska Norden. Af því tilefni verður viðburður í Norræna húsinu sunnudaginn 7. nóvember klukkan 16:00 þar sem Einar Már Guðmundsson og Andri Snær Magnason fjalla um fantasíu og töfra í norrænum bókmenntum. Norræna bókasafnsvikan er talin ein stærsta upplestrarhátíð í heimi en lesið verður úr fjórum bókum í c.a 2000 bókasöfnum á öllum Norðurlöndunum. Lesa má nánar hér um viðburðinn í Norræna húsinu á sunnudag og á vefsíðunni www.bibliotek.org stendur þetta um norrænu bókasafnsvikuna:

Stærsta upplestrarhátíð veraldar?
Hugsanlega verður sett nýtt heimsmet í upplestri þegar mörgþúsund manns hlýða samtímis á upplestur á eigin tungumáli út frá þemanu ,,Töfraheimar Norðursins” á ríflega 2000 stöðum víðsvegar á Norðurlöndum.

Þegar rekkja tekur er mögulegt að bókasafnið þitt bjóði upp á vel fluttan upplestur upp úr Eddunni eða úr hinni hrollvekjandi sögu ,,Låt den rätte komma in”  eftir sænska rithöfundinn John Ajvide Lindqvist.

Snemma um morguninn hlusta norræn leik- og grunnskólabörn á upplestur úr bókunum ,,Dóttir ávítarans” eftir dönsku skáldkonuna Lene Kaaberbøl og ,,Sagan af bláa hnettinum eftir Andra Snæ Magnason.

Ókeypis þátttaka
Bókasöfn, skólar og félagasamtök geta skráð sig frítt hér á heimasíðunni og fá þá send veggspjöld og póstkort. Einnig er hægt að sækja upplestrartexta ársins á síðunni auk hugmyndaskrár með ábendingum um dagskrá.

Velkomin í gamaldags huggulega sögustund í sönnum norrænum anda ,,Í ljósaskiptunum”!

Háskólatorg Fimmtudaginn 7. október, 2010
17:00-18:30 Stofa 105
ORKA –  LÝÐRÆÐI –  GAGNSÆI: OPIN SAMRÆÐA UM MAGMA-SKÝRSLUNA

Verkfræði- og náttúruvísindasvið Háskóla Íslands boðar til opinnar samræðu
um niðurstöður nefndar um orku- og auðlindamál sem ríkisstjórnin skipaði
til að rannsaka söluna á HS orku. Í þeirri skýrslu er á greinargóðan og
upplýsandi hátt svarað mörgum brennandi spurningum samtímans, m.a.: Hvaða
framtíðarþýðingu hefur salan á HS orku fyrir Íslendinga? Í skýrslunni er
sýnt fram á hvernig hið svokallaða Magma-mál snýst um grundvallarákvörðun
sem Íslendingar þurfa að taka sem varðar sjálfræði þjóðarinnar og
almannahag til frambúðar.

Dagskrá
17:00 Tveir höfunda skýrslunnar flytja inngangserindi og skýra út
lykilatriði skýrslunnar: Aagot Óskarsdóttir, lögfræðingur og Ólafur Páll
Jónsson, heimspekingur
17:20 Kristín Vala Ragnarsdóttir forseti Verkfræði- og náttúruvísindasviðs
reyfar eigu og nýtingu auðlinda
17:30 Stefán Arnórsson jarðfræðingur fjallar um nýtingu jarðhitaorku
17:40 Björk Guðmundsdóttir opnar umræðuna en hún hefur hvatt Íslendinga
til að móta sér orkustefnu til framtíðar
Síðan verða pallborðsumræður. Benedikt Erlingsson leikari mun leiða
umræðuna ásamt Kristínu Völu.  Allir eru velkomnir.

Skýrsluna má finna:
http://www.forsaetisraduneyti.is/media/utgefidefni/Skyrsla_um_HS-Orku-17092010.pdf

Ég hef haldið nokkra fyrirlestra á undanförnum árum og þar hef ég oft verið spurður – ,,en á hverju eigum við að lifa?” og þá oft í samhengi við stóriðjuumræðuna. Hvað ætlum við að gera í framtíðinni? Hvað á að gera í staðinn? Síðan hafa menn haldið erindi eins og þetta hér: ,,Skapa þarf 35.000 störf fyrir 2020.” Þetta er ógnvekjandi framtíðarsýn. ,,Við” eða ,,iðnaðurinn” þurfum að skapa þessi störf til viðbótar við allt sem hvílir á okkur í daglegu lífi. Þá er nú ánægjulegt að það sé hægt að töfra fram tvö álver – til þess að skera vandamálið niður í 34.000 störf, (eða 30.000 með fölsuðum margföldunaráhrifum). Þegar menn spyrja hvaða störf við eigum að skapa fyrir unga fólkið okkar, já eða peninga handa öryrkjunum – þá hef ég stundum dregið upp þessa mynd hér:

Þetta er lokaritgerð frá árinu 1997 eftir Heiðrúnu Gígju Ragnarsdóttur, frá sama ári og ég útskrifaðist úr Íslenskudeild HÍ. Lokarigerð Heiðrúnar heitir The characteristics of carbon fibre prosthetic socket.

Ég held að ég myndi ekki skilja eitt orð í þessari ritgerð. Og ég myndi ekki hafa hugmynd um hvað hún ætlaði að gera við þessa þekkingu. Ég gæti jafnvel verið hræddur um að þetta sé ekki nógu praktískt vegna þess að ég skil ekki ritgerðina og veit ekki um neitt starf sem bíður eftir þessari þekkingu. En þessi ritgerð á einhvern þátt í því að þessu fyrirtæki gengur vel, það er ekki ,,iðnaðurinn” sem heldur uppi fyrirtæki. Það er henni að þakka að fótalaus maður var úrskurðaður vanhæfur til að keppa á Ólympíuleikum í spretthlaupi. Það var talið að koltrefjafæturnir gæfu honum forskot á hina, fótaleysið var semsagt meðhöndlað eins og hvert annað svindl hjá Ólympíunefndinni. Samanber þetta myndskeið. Í Ameríku keyra menn á ýmsum frösum þegar svartnættið blasir við – eins og til dæmis – ,,ef við getum sent mann til tunglsins hlýtur þetta að vera hægt”. Ég held að við ættum að koma upp okkar eigin frasa: ,,Ef fótalaus maður getur keppt í spretthlaupi ættum við að geta þetta eða hitt.” Ég held hins vegar að ég hafi aldrei séð viðtal við þessa stelpu í sambandi við þetta mál, eða nokkurn annan sem kom nálægt því að hanna þessa fætur. Að minnsta kosti voru viðtölin ekki nógu mörg til þess að hún yrði fyrirmynd ungra stúlkna sem hugsa sem svo að það væri nú ekki galið að fara í læknisverkfræði og gera blindum manni kleift að verða ljósmyndari – svo ég taki jafn fáránlegt dæmi og fótalaus spretthlaupari hlýtur að hafa hljómað fyrir 20 árum.

Myndskeiðið hér að ofan er dálítil sunnudagsskemmtun verkfræðinema í HÍ. Þeir sendu blöðru 100.000 fet upp í loftið til að taka mynd af jörðinni. Já hvað eiga þeir af sér að gera af sér þessir strákar í framtíðinni? Hvar eiga þeir að vinna? Ég hef rosalegar áhyggjur, þeir virðast ekki jarðtengdir. Hvar er grafan þeirra? Hvaða starf getur Jón Steindór eða Gylfi Arnbjörns búið til handa þeim? Ég held að það sé miklu líklegra að þessir strákar ráði þá Jón og Gylfa í vinnu í framtíðinni – ef þeir kjósa þá að búa á Íslandi. Það er eiginlega forsenda þess að Gylfi fái ellilaun – að krakkar eins og þessir nenni að búa á landinu. Ég hef engar forsendur til að vita hvað þessir strákar sem sendu blöðruna upp eru að hugsa, hvað þeir kunna, eða hvað þeir geta, en ef þetta er sunnudagsskemmtunin – hef ég engar áhyggjur. Þeir eiga eftir að gera eitthvað – en vonandi eitthvað gagnlegt og ótengt fjármálaverkfræði.

En ég held að þetta sé það sem menn tala um – já og í rauninni syrgja þegar framtíðarsýn klikkuðu karlanna ber á góma. Hversu rosalega heilaþvegnir menn eru á Íslandi. Hversu ótrúlega fastir menn eru í fornum hugsunarhætti. Hvað þeir vantreysta og misskilja menntun og möguleika Íslands en vanrækja um leið skyldur sínar um að búa hér til almennilegar reglur, stefnu og yfirsýn. Það er sorglegt hvað skortir mikið á að nýjar hugmyndir eða ný hugsun komist að og skjóti rótum og hvað fúskið fær að grassera. Það er sorglegt að þarna er maður sem virðist telja eðlilegt að byrja að reisa álver í Helguvík án þess að hafa tiltæka orku. Hann styður þarna óútfyllta ávísun á ótrúlega eyðileggingu á Reykjanesskaga – svo að Hellisheiðarvirkjun bliknar í samanburðinum. Sjá meira hér.

(P.s – Reiði- og analbloggarar eiga að ekki að taka þessari grein bókstaflega þannig að ég telji að við munum lifa á því að senda blöðrur upp í geiminn og taka mynd af jörðinni. Þetta er bara dæmi um það sem er kallað – mannauður. Þú sendir fólk í nám til þess að það geti ráðið þig í vinnu í framtíðinni. )

Hér hefur einhver sett inn hressilegt bootleg brot úr Draumalandinu og sett á Youtube. Merkilegt að þetta hafi náðst á filmu. Bending all the rules aðferðin heldur áfram í Helguvík.