Útvarpsleikhúsið á Rás 1. Sunnudag 21. febrúar klukkan 14:00.
Árið 2001 kallaði Útvarpsleikhúsið saman nokkur ung leikskáld, leikara og leikstjóra
og efndi til höfundasmiðju með þeim. Afraksturinn urðu nokkur ný útvarpsleikrit eftir höfunda sem þá höfðu ekki spreytt sig á þeirri grein ritlistar áður. Næstu sunnudaga verða þrjú þessara verka flutt, en þau hafa ekki heyrst síðan þau voru frumflutt í árslok 2001. Fyrsta verkið er Hlauptu náttúrubarn eftir Andra Snæ Magnason.
Þau Ásta og Örvar fara inn í borgina og ræna konu sem kölluð er Sibba. Hún er firrtur borgarmaðkur að mati þeirra og þau ætla að bjarga henni. Þau aka með hana hringinn í kringum landið með tónlist Jón Leifs í botni og flytja henni ættjarðarþrungin ljóð. Þau hyggjast sleppa henni lausri út í náttúruna þar sem hún getur unað frjáls og hamingjusöm alla sína daga. En ýmislegt fer öðruvísi en ætlað var.
Á sunnudag fengum við þær sorglegu fréttir að John Thorbjarnarson móðurbróðir minn hafi látist úr malaríu á Indlandi þann 14. febrúar. John fæddist þann 23. mars árið 1957 í New Jersey í Bandaríkjunum, hann stýrði verndaráætlunum fyrir Wildlife Conservation Society í Florida og starfaði um allan heim að verndun krókódíla og fenjasvæða. John var sonur Björns Þorbjarnarsonar skurðlæknis í New Jersey, fæddur 9. júlí 1921, og Margaret Thorbjarnarson (fædd Brown í Toronto Kanada 2. febrúar 1928.)
John var einn fremsti vísindamaður á sínu sviði. Hann leiddi starf sem stuðlaði að endurreisn Orinoco krókódílsins í Venezuela og kínverska krókódílnum við Yangtze fljót í Kína. Krókódíllinn í Kína taldi aðeins um 150 villt dýr og var í bráðri útrýmingarhættu eftir að búsvæði dýranna hafði nánast allt farið undir verksmiðjur og ræktarlönd. John leiddi einnig frumrannsókn á atferli og lifnaðarháttum anaconda kyrkislöngunnar í Venezuela. John gaf út fjölmörg rit, rannsóknir og vísindagreinar um sérsvið sitt, í vor er væntanleg bók eftir hann um kínverska krókódílinn.
Íslensk tunga á varla orð um dýrin sem urðu sérgrein Johns – en hann lauk doktorsnámi frá Háskólanum í Florida árið 1991. John stuðlaði að sjálfbærum veiðum, skilningi og virðingu fyrir ofsóttum rándýrum. John stundaði rannsóknir á krókódílum í Níl, á Haíti, á Kúbu, Uganda og í Amazon frumskóginum þar sem hann dvaldi langdvölum. Gælunafn hans í Burma var Kyunpatgyi - í höfuðið á goðsögulegum risakrókódíl.
John er skýrt dæmi um það sem er stundum kallað í Ameríku – follow your childhood dreams. Alveg frá því hann var barn var ljóst hvert stefndi en hann sagði eitt sinn í viðtali að líklega hafi þáttur frá National Geographic breytt lífi sínu á sjöunda áratugnum. Fjörtíu árum síðar var hægt að sjá hann sjálfan við störf í National Goegraphic, sem aftur hefur eflaust haft mótandi áhrif á framtíðardrauma barns einhversstaðar í veröldinni. (Með því að smella á pílurnar má fá stærri mynd.)
John eyddi æskuárunum í skógum og tjörnum bak við hús fjölskyldunnar í New Jersey þar sem hann kom heim með öll möguleg skriðdýr sem fundust á þessum slóðum. Það er til óborganleg mynd af honum níu ára gömlum með frekknóttan Caiman krókódíl á höfðinu.
Björn afi flutti til Bandaríkjanna í kringum 1950 og náði miklum frama sem yfirlæknir á New York sjúkrahúsinu og prófessor við Cornell háskóla. Björn afi og Peggy bjuggu í stóru hvítu einbýlishúsi með risastórum garði og fjóra efnilega unglinga. Kathy, Paul, John og Lísu. Það var ljómi yfir öllu þeirra lífi. Þau áttu hund og ketti, hamstra og naggrísi en herbergið hans John var ævintýraheimur, hann átti safn af steingerfingum, þar bjó lítill krókódíll og í stóru glerbúri var þriggja metra löng kyrkislanga sem fékk sér stundum sundsprett ásamt hundinum og okkur í sundlauginni. John leyfði okkur að finna kraftinn í kyrkislöngunni þegar hún hringaði sig um hendur okkar. Á kvöldin drógust leðurblökur að ljósinu í lauginni ef við fórum í kvöldsund.
Líf Johns var sveipað ævintýraljóma, hann var skemmtilegur en jafnframt hæglátur og jarðbundinn persónuleiki. Líklega geta ekki margir státað af því að hafa forðað heilum dýrategundum frá útrýmingu eða komið á fullum sættum milli þorpsbúa og rándýranna sem þeir hræðast. John valdi sér ekki hættulaust líf, en hann sagði alltaf að það hættulegasta við starfið væru ekki krókódílar eða kyrkislöngur – heldur umferð, matareitrun og moskítóflugur og þar hafði hann rétt fyrir sér. John var staddur á Indlandi til að halda fyrirlestur um náttúruvernd en lést úr malaríu á sjúkrahúsi í Nýju Delhi. John var fráskilinn og barnlaus en lætur eftir sig fjórar systur og foreldra á lífi og stóran frændgarð í Ameríku og Íslandi. Það er mikill missir að John Thorbjarnarsyni, krókódílar og kyrkislöngur heimsins hafa misst mikilvægan bandamann, fjölskyldan kveður kæran bróður og frænda og við sjáum eftir mikilvægri fyrirmynd í lífinu.
Afi og Peggy hafa nú þurft að sjá á eftir báðum sonum sínum, en Paul varð bráðkvaddur árið 1996. Það er fyrir menn eins og John, sem gera það að verkum að lífríki jarðarinnar er nokkrum dýrategundum ríkara og draumar okkar og markmið eru aðeins stærri. Blessuð sé minning hans.
Cinema Politica heitir félagsskapur í Kanada sem stendur fyrir sýningum á heimildarmyndum í háskólum landsins. Þeir munu sýna Draumalandið á einhverjum 60 stöðum næstu misserin í Kanada. Dómar um myndina eru þegar farnir að berast og eru býsna jákvæðir. Í Concordian birtist dómur um myndina sem segir meðal annars:
“The film is worth seeing for the visuals alone. The documentary is all the more exceptional given its ability to seamlessly weave a sense of poetic narrative with stark journalistic storytelling. The story is so well told that the film becomes its own cultural art form. It’s rare to find a documentary so complete and well directed. ”
Vefsíðan Artthreat.net er ekki að skafa af því og segir myndina vera bestu heimildarmynd um umhverfismál sem gerð hefur verið:
“Once every five to ten years a film comes along that shakes your soul, rattles the cage of your conscience, and awakes you from a media-immersed cryogenic dream state. The technical perfection and power of the message rearrange the synopsis in your circuitry and leaves you feeling like a wave of clarity and inspiration has washed over you. This sermon on the mount, the audiovisual awakening that has knocked me from safe and comfortable passage into a world I had temporarily forgotten was there, is the magnificent breathtaking political documentary Dreamland.”
Draumalandið verður sýnt víða á næstunni, kvikmyndahátíðum í Noregi, Gautaborg, Helsinki og Tallinn, einnig verður hún sýnd í Kaupmannahöfn og víða í Kanada.
Draumalandið er komið út á japönsku hjá NHK. En það er einskonar BBC þeirra Japana. Andri Snær var í Tokyo. Sú ferð gekk vel og var hann með viðburð ásamt Takemura – um það má lesa hér. Mæli með Google Translate til að komast að kjarna málsins.
Draumalandið er komið út á dönsku hjá forlaginu Tiderne Skifter. Það er mikið snilldarforlag með höfuðstöðvar nánast á Strikinu við Læderstræde – rétt við Cafe Europa. Hér er viðtal við Andra Snæ Magnason í fréttaskýringarþættinum Deadline á DR 2.
Winner of the KAIROS Prize 2009: Sidi Larbi Cherkaoui, Antwerpen
Sidi Larbi Cherkaoui is a dancer and choreographer. He translates fundamental questions about our existence into fascinating dance performances and integrates techniques from all cultures to constantly expand upon his vocabulary of forms.
Winner of the KAIROS Prize 2008: Timea Junghaus, Budapest
Timea Junghaus is a curator and cultural activist, and the first Roma art historian in Hungary. She advocates for the recognition of Roma art and for the cultural rights of minorities. In 2007 she curated the first Roma Pavilion “Paradise Lost” at the 52. Venice Bienale. She was awarded for her great personal commitment in finding ways to promote the contemporary Fine Arts of the European Roma beyond existing stereotypes. She also managed to raise public awareness of the Roma’s contribution to cultural diversity in Europe.
Winner of the KAIROS Prize 2007: Albrecht Dumling, Berlin
Albrecht Dumling was honoured for his contributions as a musicologist and mediator of music to the rediscovery of composers and musicians who were persecuted under the Nazi regime, and for his contributions to reintroducing their works to musical performance. As organizer of exhibitions, journalist, adviser and long-standing chairman of the society “musica reanimata” he has directed the attention of the concert scene to unjustly forgotten artists.
Hátíðin stendur frá 19.-29. nóvember í ár. Um 2.000 myndir sækja um þátttöku á IDFA ár hvert og tæplega 200 myndir eru sýndar á hátíðinni en aðeins 17 myndir voru valdar í keppnina í ár og er Draumalandið ein þeirra. Það er mikið keppikefli kvikmyndagerðarmönnum og framleiðendum að koma myndum sínum á hátíðina og stendur valið yfir sumarlangt fram á haust. Hafa þeir IDFA-menn, eins og flestir forráðamenn stærri hátíða, lagt áherslu á að ná til sín frumsýningum á nýjum myndum og verður því að teljast nokkur árangur hjá framleiðendum Draumalandsins að myndin skuli tæk í aðalkeppni þótt langt sé liðið frá frumsýningu hennar hér á landi. Draumalandið keppir því meðal bestu mynda á heimsmælikvarða. Þetta er í fyrsta skipti sem íslensk heimildarmynd er valin í aðalkeppnina á IDFA og því stór áfangi fyrir íslenska kvikmyndagerð og mikill heiður fyrir kvikmyndagerðamennina sem að myndinni stóðu. Keppt er um aðalverðlaunin, 12.500 evrur, svo eftir nokkru er að slægjast.
Þar að auki hefur Draumalandið verið valin ein af fimm myndum sem munu ferðast um kvikmyndahús í Hollandi meðan á hátíðinni stendur og einnig hefur Ally Derks, stjórnandi hátíðarinnar, valið Draumalandið sem eina af sínum tíu uppáhaldsmyndum og verður hún sýnd í sérstöku viðhafnarprógrammi ásamt þeim myndum að hátíð lokinni. Þannig að það verða margir sem munu sjá Draumalandið af hollenskum þegnum næstu mánuði og bætist þar enn við orðspor þjóðarinnar í Niðurlöndum.
Íslenskir kvikmyndagerðarmenn hafa í langan tíma sótt Amsterdam heim meðan á IDFA hefur staðið, flestir þó til að taka þátt í fjáröflunarstefnunni sem þar er haldin í tengslum við hátíðina en þar koma saman allir helstu dagskrárstjóra stöðva í Evrópu og heyra kynningar á nyjum verkefnum í heimildamyndagerð. Ekkert íslensk verkefni komst þar á blað í ár.- pbb
Íslensk verkalýðsforysta náði líklega sögulegum lágpunkti sínum undanfarnar vikur í fáránlegri herferð sinni fyrir stórfyrirtækið Century Aluminum og álverið í Helguvík. Það er niðurlægjandi að heyra fullorða menn tala um að eitt fyrirtæki sé forsenda fjárlaga, forsenda stöðugleika og forsenda framtíðarinnar á Íslandi. Í raun snýst barátta þeirra um að stórauka skuldir íslenskra orkufyrirtækja, bæta á þau skuldum sem nemur rúmri Kárahnjúkavirkjun, klára helstu orkukostina á suðvesturhorninu og djöflast sem fyrst í illa undirbúnar framkvæmdir. Lesa meira …
